พญาเต่างอย ตำนานเริ่มต้นเมื่อราว 400 ปีก่อน หลังจากลาวพ่ายแพ้ในสงครามกับไทย ก็ถูกกวาดต้อนมาอยู่ในไทย เมื่อเดินทางมาถึงลำน้ำพุง ซึ่งเป็นลำน้ำขนาดใหญ่ มีพืชพันธุ์ ธัญญาหาร ที่อุดมสมบูรณ์ เหมาะสมกับการตั้งเป็นที่อยู่อาศัย จึงได้ตั้งถิ่นฐานขึ้น และตั้งชื่อว่า หมู่บ้านเต่างอย เพราะบริเวณนี้ พบเห็นเต่า ที่กำลังลอยริมฝั่งแม่น้ำ โดยคำว่า เต่างอย หมายถึง เต่าที่อยู่บนที่สูง หรือ อยู่ริมตลิ่ง และใช้สัญลักษณ์หมู่บ้านเป็น รูปเต่า และได้ตั้งชื่ออำเภอว่า เต่างอย จนเรียกกันติดปากมาถึงปัจจุบัน

ภายหลังมีการสร้างสัญลักษณ์และสร้างความเป็นศูนย์รวมจิตใจ ของอำเภอเต่างอยขึ้น โดยให้ช่างจากศูนย์ฝึกศิลปาชีพ บ้านกุดนาขาม เดินทางมาสร้างรูปปั้นเต่ายักษ์ ไว้หลังที่ทำการอำเภอเต่างอย โดยสร้างเป็นเต่าขนาดใหญ่ เกล็ดบนหลังแต่ละเกล็ดมีรูปพระเกจิอาจารย์ประดับตกแต่ง ส่วนบนหลังจะประดับด้วยดอกบัวปั้น ในดอกบัวมีสร้อยทอง พระ ของขลังต่างๆ บรรจุไว้พร้อมฉาบปิดไว้อย่างแน่นหนา

นับตั้งแต่นั้นมา รูปปั้นพญาเต่างอยก็กลายเป็นสัญลักษณ์ของอำเภอ และเป็นที่สักการะของชาวบ้าน โดยมีความเชื่อว่า ผู้ที่เดินทางมากราบไหว้ และขอโชคขอลาภกับพญาเต่างอยนั้น จะได้โชคลาภกลับไป ไม่เจ็บไข้ได้ป่วย และเชื่อว่าการมาสักการะบูชาจะทำให้อายุยืนยาวมีโชคมีลาภกลับบ้านไปทุกคน

สาเหตุที่ทำให้พญาเต่างอยโด่งดังขึ้นมาเนื่องจากมีชาวบ้านนำเลขจากใบเซียมซีไปเสี่ยงโชค และสมหวัง จึงทำให้คนแห่ไปกราบไหว้ขอพร ให้มีโชคลาภ ความสำเร็จ และปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ เป็นจำนวนมาก และผู้คนที่เคยบนบานศาลกล่าวกับพญาเต่างอยไว้จนประสบความสำเร็จ ก็มาแก้บนกันเป็นอยู่ประจำ จึงทำให้พญาเต่างอย เป็นอีกที่ที่ผู้คนที่ชอบเล่นหวย ต่างเดินทางไปสักการะเพื่อนำเลขเด็ด ไปแทงหวยนั่นเอง

 

คาถาบูชา พญาเต่างอย

ค้าขายดี มีโชคลาภ

จุดธูป 3 ดอก ท่องนะโม 3 จบ

อิมัง พันเต พุทธ กัสสโป
เถโล มัยหัง พุทธัง ประสิทธิเม
ธัมมัง ประสิทธิเม ยะเตมัยหัง
พุทธัง ปูเชมิ (กล่าว 3 จบ)

สรุป

พญาเต่างอย คือ สถานที่ที่คนเล่นหวยต่างให้ความเคารพนับถือ กำเนิดขึ้นมาจากการที่ชาวลาวที่ถูกต้อนมาตั้งที่อยู่อาศัยแถวลำน้ำพุง และสร้างรูปปั้นพญาเต่างอย ขึ้นมา มีการทำบุญและขอโชคลาภจน พญาเต่าโดงด่งขึ้น ซึ่งจะเปิดให้เข้าไปสักการะได้ตั้งแต่เวลา 07.00-19.00 น.

พญาเต่างอย